واژینیسموس میتواند رابطه جنسی و عاطفی زوجین را تحت تأثیر قرار دهد، اما نوع برخورد همسر میتواند در کاهش فشار و ایجاد احساس امنیت نقش مهمی داشته باشد. رفتار با همسر مبتلا به واژینیسموس باید بر پایه صبوری، همدلی، گفتوگوی مناسب و پرهیز از ایجاد فشار باشد تا فرد احساس نکند به دلیل شرایط خود مورد قضاوت یا سرزنش قرار میگیرد.
چگونه با همسر مبتلا به واژینیسموس رفتار کنیم؟
رفتار مناسب با همسری که با این شرایط روبهرو است، فقط به زمان رابطه جنسی محدود نمیشود و نوع ارتباط، صحبت کردن، واکنش به تجربههای ناموفق و حمایت از او در مسیر کمک گرفتن نیز اهمیت دارد. رفتار با همسر مبتلا به واژینیسموس زمانی میتواند سازنده باشد که همسر به جای تمرکز صرف بر نتیجه رابطه، احساس امنیت و آرامش طرف مقابل را نیز در نظر بگیرد:
او را بابت شرایطی که دارد سرزنش نکنید
اولین قدم در رفتار با همسر مبتلا به واژینیسموس این است که شرایط او را به یک نقطه ضعف یا تقصیر شخصی تبدیل نکنید.
- از جملاتی مانند «چرا نمیتوانی؟» یا «مشکل تو چیست؟» استفاده نکنید.
- تجربه او را با دیگران مقایسه نکنید.
- به او نشان دهید که این شرایط باعث کاهش ارزش یا جذابیت او در نگاه شما نشده است.
- در زمان تجربه ناموفق رابطه، واکنش عصبی، ناراحت یا سرزنشگرانه نشان ندهید.
با آرامش درباره احساسات او صحبت کنید
گفتوگوی صادقانه میتواند به شما کمک کند متوجه شوید همسرتان در چه موقعیتهایی احساس ترس، نگرانی یا فشار بیشتری دارد.
- بدون قضاوت از او بپرسید هنگام رابطه چه احساسی دارد.
- اجازه دهید درباره نگرانیها و تجربههای ناخوشایند خود صحبت کند.
- هنگام صحبت کردن، به جای ارائه راهحل فوری ابتدا به حرفهای او گوش دهید.
- اگر درباره رابطه جنسی صحبت کردن برای او دشوار است، گفتوگو را با آرامش و بدون اصرار ادامه دهید.
به همسرتان احساس امنیت بدهید
یکی از اصول مهم رفتار با همسر مبتلا به واژینیسموس این است که فرد بداند در رابطه مجبور به انجام کاری برخلاف میل خود نیست.
- به همسرتان اطمینان دهید که میتواند هر زمان احساس ناراحتی کرد رابطه را متوقف کند.
- در زمان رابطه به واکنشهای کلامی و غیرکلامی او توجه کنید.
- شرایطی ایجاد کنید که بتواند بدون ترس درباره احساس خود صحبت کند.
- از تبدیل کردن رابطه جنسی به موقعیتی همراه با اضطراب و انتظار برای نتیجه خودداری کنید.
پیشنهاد مطالعه: صحبت درباره مسائل جنسی در دوران آشنایی
برای رابطه جنسی به او فشار نیاورید
اصرار مداوم برای برقراری رابطه یا دخول میتواند فشار روانی بیشتری ایجاد کند و تجربه رابطه را برای هر دو نفر دشوارتر کند.
- اگر همسرتان احساس درد، ترس یا ناراحتی دارد، برای ادامه رابطه اصرار نکنید.
- رابطه جنسی را به یک وظیفه یا آزمون موفقیت تبدیل نکنید.
- اجازه دهید صمیمیت و نزدیکی زوجین فقط به دخول وابسته نباشد.
- برای حفظ رابطه عاطفی، زمان و توجه کافی خارج از رابطه جنسی نیز در نظر بگیرید.
هنگام رابطه به واکنشهای همسرتان توجه کنید
در رفتار با همسر مبتلا به واژینیسموس توجه به احساسات و واکنشهای او اهمیت زیادی دارد و نباید تنها بر انجام شدن رابطه تمرکز کرد.
- اگر همسرتان احساس ناراحتی کرد، روند رابطه را متوقف یا تغییر دهید.
- درباره سرعت و شرایطی که برای او آرامش بیشتری ایجاد میکند با یکدیگر صحبت کنید.
- از رفتار عجولانه یا تلاش برای ادامه رابطه برخلاف خواست او خودداری کنید.
- هدف را ایجاد تجربهای امن و رضایتبخش برای هر دو نفر قرار دهید.
اجازه دهید همسرتان روی شرایط کنترل داشته باشد
احساس کنترل داشتن بر روند رابطه میتواند به فرد کمک کند با آرامش بیشتری درباره نیازها و محدودیتهای خود صحبت کند.
- اجازه دهید همسرتان درباره ادامه یا توقف رابطه تصمیم بگیرد.
- درباره چیزهایی که برای او راحت یا ناراحتکننده است با یکدیگر توافق کنید.
- به انتخابهای او احترام بگذارید و از تصمیمگیری یکطرفه خودداری کنید.
دخول را تنها معیار موفقیت رابطه ندانید
اگر تمام توجه زوجین به انجام دخول محدود شود، هر بار که این اتفاق رخ نمیدهد ممکن است هر دو نفر احساس شکست یا ناامیدی کنند. در رفتار با همسر مبتلا به واژینیسموس بهتر است صمیمیت، آرامش، رضایت و ارتباط عاطفی نیز بخشی از رابطه در نظر گرفته شود.
همسرتان را با افراد دیگر مقایسه نکنید
مقایسه کردن شرایط همسر با دوستان، اطرافیان یا تجربه زوجهای دیگر میتواند احساس فشار و ناکافی بودن ایجاد کند.
- نگویید «فلانی چنین مشکلی نداشت».
- تجربه زوجهای دیگر را معیار رابطه خود قرار ندهید.
- شرایط هر فرد و هر رابطه را متفاوت در نظر بگیرید.
- به جای مقایسه، روی نیازها و شرایط رابطه خودتان تمرکز کنید.
بعد از یک تجربه ناموفق رفتار سردی نداشته باشید
اگر یک رابطه به دلیل درد، ترس یا ناراحتی متوقف شد، رفتار شما بعد از آن نیز اهمیت دارد.
- بعد از یک تجربه ناموفق، از همسرتان فاصله عاطفی نگیرید.
- ناراحتی خود را به شکل سرزنش یا بیتوجهی نشان ندهید.
- به او اطمینان دهید که یک تجربه ناموفق، ارزش رابطه شما را تغییر نمیدهد.
- درباره اتفاقی که افتاده است زمانی صحبت کنید که هر دو آرامتر هستید.
درباره مشکل همسرتان با دیگران صحبت نکنید
مسائل مربوط به رابطه جنسی و شرایط جسمی یا روانی همسر، موضوعی خصوصی است و نباید بدون رضایت او با دوستان یا اعضای خانواده مطرح شود.
- اطلاعات شخصی همسرتان را بدون اجازه او در اختیار دیگران قرار ندهید.
- از مطرح کردن جزئیات رابطه در جمع دوستان یا خانواده خودداری کنید.
- اگر برای کمک گرفتن نیاز به مشورت دارید، حریم خصوصی همسرتان را حفظ کنید.
در مسیر کمک گرفتن از متخصص همراه او باشید
اگر زوجین تصمیم بگیرند برای این شرایط کمک تخصصی دریافت کنند، همراهی همسر میتواند روند مراجعه را برای فرد آرامتر کند. درمان واژینیسموس بسته به شرایط فرد ممکن است به ارزیابی و رویکردهای مختلف نیاز داشته باشد و بهتر است مسیر آن توسط متخصص تعیین شود.
- مراجعه به متخصص را به شکل سرزنش یا تهدید مطرح نکنید.
- اگر همسرتان تمایل دارد، در مسیر مراجعه و پیگیری همراه او باشید.
- انتظار نتیجه فوری ایجاد نکنید و روند کمک گرفتن را به یک مسابقه تبدیل نکنید.
- توصیههای تخصصی را جایگزین آزمون و خطای شخصی نکنید.
پیشنهاد مراجعه به متخصص را با سرزنش مطرح نکنید
اگر احساس میکنید دریافت کمک تخصصی میتواند برای همسرتان مفید باشد، نحوه مطرح کردن این موضوع اهمیت زیادی دارد. صحبت با یک متخصص سکستراپ میتواند در صورت نیاز به زوجین کمک کند تا شرایط خود را دقیقتر بررسی کنند، اما تصمیم برای مراجعه باید با احترام به نظر و آمادگی فرد مطرح شود.
رابطه عاطفی را فقط به رابطه جنسی محدود نکنید
رابطه زوجین بخشهای مختلفی دارد و حفظ محبت، گفتوگو، توجه و همراهی روزمره میتواند به حفظ صمیمیت کمک کند.
- برای صحبت کردن و وقت گذراندن دونفره زمان مشخص داشته باشید.
- محبت کلامی و عاطفی را فقط به زمان رابطه جنسی محدود نکنید.
- فعالیتهای مشترکی پیدا کنید که هر دو نفر از آن لذت میبرید.
- به همسرتان نشان دهید که ارزش رابطه شما فقط به موفقیت رابطه جنسی وابسته نیست.
به همسرتان فرصت بدهید
تغییر شرایط معمولاً به زمان نیاز دارد و فشار برای رسیدن سریع به نتیجه میتواند فضای رابطه را دشوارتر کند. رفتار با همسر مبتلا به واژینیسموس باید همراه با صبر باشد و همسر نباید انتظار داشته باشد که همه چیز در مدت کوتاهی تغییر کند.
چگونه صمیمیت میان زوجین را حفظ کنیم؟
حفظ صمیمیت به این معناست که زوجین حتی در دورهای که رابطه جنسی با چالش روبهرو است، ارتباط عاطفی خود را حفظ کنند. در صورت نیاز، سسکتراپی میتواند یکی از مسیرهای کمک تخصصی برای بررسی مسائل مرتبط با رابطه زوجین باشد و مراجعه به کلینیک سکستراپی دکتر نجات نیز میتواند برای دریافت ارزیابی و راهنمایی تخصصی مورد توجه قرار گیرد. مهم این است که این موضوع با احترام و بدون ایجاد فشار برای همسر مطرح شود.
چه رفتارهایی میتواند شرایط را بدتر کند؟
برخی واکنشها ممکن است فشار بیشتری به رابطه وارد کنند و باعث شوند فرد احساس امنیت کمتری داشته باشد. در رفتار با همسر مبتلا به واژینیسموس بهتر است از این موارد دوری شود:
- سرزنش کردن همسر به دلیل ناتوانی در برقراری رابطه.
- اصرار یا اجبار برای ادامه رابطه در شرایط ناراحتی.
- مقایسه کردن همسر با افراد دیگر.
- بیتوجهی یا سرد شدن بعد از تجربه ناموفق رابطه.
- مطرح کردن جزئیات مشکل با دوستان یا اعضای خانواده بدون رضایت همسر.
- تبدیل کردن رابطه جنسی به تنها معیار موفقیت زندگی مشترک.
- ایجاد احساس گناه یا شرمندگی در همسر.
نتیجهگیری
رفتار با همسر مبتلا به واژینیسموس نیازمند صبر، همدلی، احترام به مرزهای فردی و پرهیز از فشار و سرزنش است. همسر میتواند با ایجاد احساس امنیت، توجه به نیازهای طرف مقابل و همراهی در مسیر دریافت کمک تخصصی سکستراپی، نقش حمایتی مهمی در رابطه داشته باشد. مهم است که زوجین به جای تمرکز صرف بر نتیجه رابطه جنسی، ارتباط عاطفی و احساس امنیت یکدیگر را نیز جدی بگیرند.
سوالات متداول درباره رفتار با همسر مبتلا به واژینیسموس
۱. آیا رفتار همسر میتواند روی شرایط فرد مبتلا تأثیر بگذارد؟
بله، نوع برخورد همسر میتواند بر میزان احساس امنیت، آرامش و فشار تجربهشده در رابطه تأثیر بگذارد. رفتار همراه با همدلی و احترام میتواند فضای مناسبتری برای گفتوگو و دریافت کمک ایجاد کند.
۲. اگر همسرم هنگام رابطه احساس درد یا ترس داشت چه کار کنم؟
اگر همسرتان احساس درد یا ترس دارد، بهتر است رابطه را متوقف کنید و بدون سرزنش درباره احساس او صحبت کنید. ادامه دادن رابطه برخلاف میل یا احساس امنیت او مناسب نیست.
۳. آیا باید همسرم را برای مراجعه به متخصص مجبور کنم؟
خیر. مراجعه برای دریافت کمک تخصصی باید با احترام و گفتوگو مطرح شود و اجبار یا سرزنش میتواند فشار بیشتری ایجاد کند.
۴. آیا در این شرایط باید رابطه جنسی را کاملاً کنار گذاشت؟
لازم نیست رابطه عاطفی زوجین به طور کامل کنار گذاشته شود. زوجین میتوانند درباره شکلهای مختلف صمیمیت و نزدیکی که برای هر دو نفر قابل قبول و راحت است با یکدیگر صحبت کنند.
۵. اگر چند بار رابطه ناموفق داشتیم، چگونه رفتار کنم؟
بهتر است تجربههای ناموفق را بهانهای برای سرزنش یا فاصله گرفتن عاطفی نکنید. آرامش، گفتوگو و در صورت نیاز دریافت کمک تخصصی میتواند مسیر مناسبتری برای ادامه باشد.
۶. آیا مقایسه کردن همسر با دیگران میتواند مشکل را بیشتر کند؟
مقایسه ممکن است احساس فشار، شرمندگی یا ناکافی بودن ایجاد کند و به همین دلیل بهتر است شرایط هر فرد را جداگانه در نظر بگیرید.
۷. چگونه بعد از یک تجربه ناخوشایند رابطه را حفظ کنیم؟
بعد از یک تجربه ناخوشایند، بهتر است درباره احساسات هر دو نفر بدون سرزنش صحبت کنید و نشان دهید که یک تجربه ناموفق، ارزش رابطه عاطفی شما را تعیین نمیکند.
دکتر مهری نجات، متخصص اعصاب و روان و روانپزشک ساکن تهران، با تمرکز بر درمان اختلالات جنسی، زوجدرمانی و مشاوره تخصصی، در مرکز تخصصی اختلالات جنسی نجات خدماتی مبتنی بر دانش روز و فناوریهای پیشرفته ارائه میدهد. ایشان با بهرهگیری از روشهایی مانند بیوفیدبک، نوروفیدبک، RTMS، tDCS و بازتوانی شناختی، در زمینه سلامت روان، درمان مشکلات زناشویی و ارتقای شناختی کودکان و نوجوانان فعالیت میکند.
