ارگاسم، که به عنوان اوج لذت جنسی شناخته میشود، فراتر از یک تجربه لحظهای لذتبخش است. تحقیقات علمی متعدد در دهههای اخیر نشان دادهاند که رسیدن به ارگاسم (چه از طریق رابطه جنسی با شریک، چه خودارضایی) فواید قابلتوجهی برای جسم و روان زنان و مردان دارد. این فواید از ترشح هورمونها و نوروترانسمیترهای خاص مانند اکسیتوسین، دوپامین، اندورفین، پرولاکتین و کاهش کورتیزول ناشی میشوند.
در ادامه به مهمترین فواید اثباتشده ارگاسم برای هر دو جنس و تفاوتهای احتمالی میان زنان و مردان میپردازیم.
فواید مشترک برای زنان و مردان
- کاهش استرس و اضطراب و بهبود خلقوخو یکی از قویترین اثرات ارگاسم، کاهش هورمون استرس (کورتیزول) و افزایش اکسیتوسین و دوپامین است. اکسیتوسین به «هورمون عشق و پیوند» معروف است و باعث احساس آرامش، اعتماد و نزدیکی عاطفی میشود. مطالعات نشان دادهاند که پس از ارگاسم، سطح اضطراب به طور قابلتوجهی کاهش مییابد و افراد احساس سرخوشی و رضایت بیشتری دارند. این اثر در زنان و مردان تقریباً مشابه است.
- بهبود کیفیت خواب پس از ارگاسم، ترشح پرولاکتین و اکسیتوسین باعث آرامش عمیق عضلانی و کاهش فعالیت سیستم سمپاتیک میشود. در یک مطالعه استرالیایی روی بیش از ۷۵۰ نفر، بیش از ۵۰٪ افراد (بدون تفاوت جنسیتی) گزارش کردند که پس از خودارضایی و ارگاسم، خواب بهتری داشتهاند. بسیاری از افراد بلافاصله پس از ارگاسم به خواب عمیق میافتند.
- تسکین درد (اثر ضددرد طبیعی) ارگاسم یکی از قویترین محرکهای ترشح اندورفین (مسکنهای طبیعی بدن) است. مطالعات کلاسیک نشان دادهاند که تحریک کلیتوریس یا نقطه G در زنان و تحریک آلت در مردان، آستانه درد را به طور موقت بالا میبرد. برخی افراد مبتلا به میگرن گزارش کردهاند که ارگاسم در حین حمله میگرن، درد را در ۶۰٪ موارد به طور متوسط تا کامل کاهش داده است. این اثر در زنان گاهی قویتر گزارش شده، اما در مردان هم قابلتوجه است.
- تقویت سیستم ایمنی فعالیت جنسی منظم همراه با ارگاسم با افزایش ایمونوگلوبولین A (آنتیبادی موجود در بزاق و مخاط) مرتبط است. برخی تحقیقات اولیه نشان میدهند افرادی که هفتهای چند بار به ارگاسم میرسند، مقاومت بهتری در برابر ویروسهای تنفسی (از جمله برخی سویههای کروناویروس) نشان دادهاند.
- سلامت قلب و عروق ارگاسم مانند یک ورزش متوسط کوتاهمدت عمل میکند: ضربان قلب به ۱۲۰–۱۶۰ ضربه در دقیقه میرسد، فشار خون لحظهای بالا میرود و سپس به سرعت کاهش مییابد. مطالعات طولی نشان دادهاند که زنان با تجربه جنسی باکیفیت (و ارگاسم مکرر) خطر بیماریهای قلبی-عروقی کمتری در سنین بالاتر دارند. در مردان نتایج کمی پیچیدهتر است؛ برخی مطالعات کاهش خطر را نشان میدهند، اما برخی دیگر هشدار میدهند که در سنین بالا و با بیماری زمینهای، فعالیت جنسی شدید ممکن است ریسک لحظهای را افزایش دهد.
- بهبود عملکرد شناختی و سلامت مغز تصویربرداری fMRI نشان داده که در زمان ارگاسم، نواحی وسیعی از مغز (قشر مغز، سیستم لیمبیک، ساقه مغز) همزمان فعال میشوند؛ شبیه به یک «تمرین مغزی» طبیعی. ترشح دوپامین و افزایش جریان خون مغزی میتواند به حافظه، تمرکز و حتی پیشگیری از زوال شناختی کمک کند.
فواید ویژهتر برای مردان
- کاهش خطر سرطان پروستات مطالعات بزرگ (مانند مطالعه هاروارد روی دهها هزار مرد) نشان دادهاند که مردانی که در طول زندگیشان به طور منظم (بهویژه در دهه ۲۰–۴۰ سالگی) انزال مکرر (حدود ۲۱ بار در ماه یا بیشتر) دارند، خطر ابتلا به سرطان پروستات پیشرفته را تا حدود ۲۰–۳۰٪ کمتر تجربه میکنند. این اثر به «شستوشوی» غده پروستات و خارج کردن مواد بالقوه سرطانزا نسبت داده میشود.
- تقویت سطح تستوسترون و میل جنسی پایدار انزال منظم باعث چرخه طبیعی تولید تستوسترون میشود و از افت طولانیمدت آن جلوگیری میکند.
فواید ویژهتر برای زنان
- تقویت عضلات کف لگن انقباضهای ریتمیک در زمان ارگاسم، قویترین تمرین طبیعی برای عضلات pubococcygeus هستند. این انقباضها به پیشگیری از افتادگی اندامهای لگنی، بیاختیاری ادرار و بهبود کیفیت رابطه جنسی در سنین بالاتر کمک میکند.
- بهبود باروری و تنظیم هورمونی برخی مطالعات نشان میدهند ارگاسم میتواند انقباضهای رحمی ایجاد کند که اسپرم را به سمت لولههای فالوپ بکشد (اثر «مکش» یا upsuck). همچنین ارگاسم منظم به تنظیم چرخه قاعدگی، کاهش گرگرفتگی یائسگی و تعادل استروژن کمک میکند.
- کاهش علائم قاعدگی و PMS بسیاری از زنان گزارش میکنند که ارگاسم (بهویژه نزدیک به زمان پریود) دردهای قاعدگی، گرفتگی و علائم پیشقاعدگی را به طور قابلتوجهی کاهش میدهد.
نکته پایانی
ارگاسم صرفنظر از اینکه از طریق رابطه با شریک، خودارضایی یا حتی تحریک غیرمستقیم به دست آید، یک رویداد نوروبیولوژیک قدرتمند است که تقریباً تمام سیستمهای بدن (عصبی، هورمونی، قلبی-عروقی، ایمنی، عضلانی) را به نفع سلامت تحت تأثیر قرار میدهد. مهمتر از تعداد دفعات، کیفیت تجربه و احساس رضایت است.
البته این فواید در افراد سالم و بدون محدودیت پزشکی بارزتر دیده میشود. در صورت وجود مشکلات قلبی، فشار خون کنترلنشده یا اختلالات جنسی، مشورت با پزشک ضروری است.
در نهایت، ارگاسم نه تنها لذت است، بلکه یکی از ارزانترین، طبیعیترین و لذتبخشترین راههای مراقبت از سلامت جسم و روان به شمار میرود.
